مصطفى النوراني الاردبيلي
60
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
بهصورت شربت يا دمكرده در صبح مصرف مىشود . « 3 » شاهى مواد معدنى را به بدن مىرساند و كمبود ويتامين را بر طرف مىنمايد . اثر شاهى در مورد بيماران مبتلا به مرض گال ، سل ، اگزما ، اختلال غددى و خستگى مفيد است . « 4 » براى زياد شدن شير زنان خوردن آن مفيد است . شاهى خوردن ناشتاى صبح بوى عفونت زير بغل را مرتفع مىسازد و اگرچه موجب تاريكى نور چشم مىگردد ، جهت تحريك قوه باه مفيد است . شاهى يكى از سبزيهاى تندرستى بدن بوده داراى يد ، آهن ، آهك ، منگنز ، گوگرد ، مقوى باه و براى تنگى نفس ، سياه سرفه ، سل ريوى ، خلاصه كليه امراض ريوى مفيد و معالج است . ترهتيزك ضد اسكوربوت بوده ، مدرّ و خلطآور است . « 1 » بولاغ اوتى و ترهتيزك و شاهى ، هر سه داراى ويتامين ( ث ) مانند پنىسيلين امراض عفونى را درمان مىكنند . براى بيماريهاى غمباد ، قند و سرطان مفيد است . در معالجه زخم روده و امراض داخلى و سرماخوردگى اثر معجزه آسا دارد . بيماريهاى سل ريوى ، آسم ، زكام و سياه سرفه را شفا مىبخشد . براى معالجه مرض قند ، غمباد و بد بويى عرق زير بغل تجويز كردهاند . با زرده تخم مرغ نيم بند جهت تقويت غرايز جنسى نافع است . « 2 » شاهى دو برادر ديگر دارد به اسم ترهتيزك و به تركى بولاغ اوتى ، ضد خونريزى و رقيق شدن خون مىباشند . « 3 » شاهى و انواع آن را به اسامى جرجير ، ترهتيزك ، حب الرشاد ، خردل برى و بولاغ اوتى مىنامند .
--> ( 3 ) - گياهان دارويى ، دكتر على زرگرى ، ج 1 . ( 4 ) - ميوهها و سبزيهاى شفابخش ، ص 114 . ( 1 ) - راز گياهان شفابخش ، ص 60 . ( 2 ) - زبان خوراكيها ، ص 86 . ( 3 ) - مجموعه طب سنتى و گياهى ، ص 248 .